Si të kërkoni strehim përmes procedurës së azilit

Të largohesh nga shtëpia, të lësh pas gjithçka që ke njohur dhe të fillosh një jetë të re në një vend të huaj, është një nga sfidat më të mëdha me të cilat mund të përballet një person. Nëse jeni duke kërkuar siguri dhe strehim, ose njihni dikë që po e bën, ky artikull është krijuar për t’ju ofruar një udhërrëfyes të qartë dhe mbështetës. E kuptojmë se rrugëtimi juaj mund të jetë plot pasiguri dhe frikë, por është thelbësore të dini se ekziston një proces dhe të drejta që ju mbrojnë. Kërkimi i strehimit përmes procedurës së azilit është një e drejtë themelore njerëzore, dhe Shqipëria, si pjesë e komunitetit ndërkombëtar, ka detyrime për të ofruar këtë mbrojtje. Qëllimi ynë është t’ju ndihmojmë të kuptoni çdo hap të këtij procesi, duke ju dhënë informacionin e nevojshëm për të lundruar në këtë periudhë të vështirë me më shumë siguri dhe shpresë.

Çfarë është Azili dhe Pse është i Rëndësishëm?

Azili është një mbrojtje ligjore që u ofrohet personave të cilët kanë frikë të arsyeshme nga persekutimi në vendin e tyre të origjinës për shkak të racës, fesë, kombësisë, anëtarësimit në një grup të caktuar social ose opinionit politik. Është një mjet jetik për të siguruar sigurinë dhe dinjitetin e njerëzve që janë të detyruar të largohen nga shtëpitë e tyre për shkak të dhunës, luftës apo persekutimit. Për Shqipërinë, dhënia e azilit bazohet në Konventën e Gjenevës të vitit 1951 për Statusin e Refugjatëve dhe legjislacionin kombëtar, duke siguruar që ata që kanë nevojë për mbrojtje, ta marrin atë.

Hap pas Hapi: Si të kërkoni strehim përmes procedurës së azilit në Shqipëri

Të aplikosh për azil mund të duket si një proces i frikshëm, por duke e ndarë në hapa të menaxhueshëm, mund të jetë më i qartë. Ja çfarë duhet të dini:

Hapi 1: Shprehja e synimit për azil

Hapi i parë dhe më i rëndësishëm është të tregoni synimin tuaj për të kërkuar azil sapo të mbërrini në Shqipëri, ose sapo të keni mundësinë. Mund ta bëni këtë në kufi, në një stacion policie, ose në qendrat pritëse të azilkërkuesve. Mos hezitoni ta bëni këtë, pasi vonesa mund të ndikojë në kredibilitetin e kërkesës suaj. Është e drejta juaj të kërkoni mbrojtje, dhe autoritetet janë të detyruara t’ju dëgjojnë.

Hapi 2: Regjistrimi dhe Dorëzimi i Kërkesës

Pas shprehjes së synimit, do të regjistroheni nga autoritetet. Ky proces përfshin marrjen e të dhënave tuaja personale, gjurmët e gishtave dhe fotografitë. Do t’ju jepet një dokument provizor që konfirmon statusin tuaj si azilkërkues, i cili ju lejon të qëndroni ligjërisht në Shqipëri gjatë shqyrtimit të kërkesës. Mos u shqetësoni nëse nuk keni dokumente identifikimi; ju keni të drejtë të kërkoni azil edhe pa to. Gjithmonë flisni të vërtetën dhe jepni të gjithë informacionin që ju kërkohet.

Hapi 3: Intervista Individuale

Kjo është faza më thelbësore e procesit. Do t’ju thirrin për një intervistë individuale, ku do t’ju kërkohet të tregoni historinë tuaj dhe arsyet pse kërkoni azil. Një përkthyes do t’ju vihet në dispozicion në gjuhën tuaj, dhe keni të drejtë të keni një avokat. Përgatituni të flisni hapur dhe sinqerisht për frikën tuaj nga persekutimi, rreziqet me të cilat përballeni në vendin tuaj të origjinës dhe pse nuk mund të ktheheni. Detajet janë të rëndësishme. Kjo intervistë do të jetë baza mbi të cilën do të merret vendimi për kërkesën tuaj.

Hapi 4: Vendimi dhe Ankimimi

Pas intervistës, autoritetet do të shqyrtojnë rastin tuaj dhe do të marrin një vendim. Mund të merret një nga vendimet e mëposhtme:

• Statusi i Refugjatit: Nxjerrja e statusit të refugjatit.
• Mbrojtje Plotësuese: Nëse nuk kualifikoheni si refugjat, por keni nevojë për mbrojtje për shkak të rrezikut serioz në vendin tuaj.
• Refuzimi: Kërkesa juaj refuzohet.

Nëse kërkesa juaj refuzohet, mos u dëshpëroni. Keni të drejtë të apeloni vendimin. Kjo është një fazë kritike ku ndihma ligjore është thelbësore. Sigurohuni që të veproni shpejt, pasi ka afate të caktuara për ankimim.

Të Drejtat dhe Detyrimet Tuaja Gjatë Procedurës

Gjatë procesit të azilit, ju keni të drejta, por edhe detyrime:

Të Drejtat:

• E drejta për t’u trajtuar me dinjitet dhe respekt.
• E drejta për strehim, ushqim dhe kujdes mjekësor bazë.
• E drejta për të pasur një përkthyes gjatë procedurave.
• E drejta për t’u informuar mbi hapat e procesit.
• Fëmijët kanë të drejtën e shkollimit.
• E drejta për ndihmë ligjore.

Detyrimet:

• Të bashkëpunoni me autoritetet dhe të jepni informacion të saktë.
• Të respektoni ligjet dhe rregullat e Shqipërisë.
• Të informoni autoritetet për çdo ndryshim adrese ose kontakti.
• Të paraqiteni në të gjitha takimet dhe intervistat e kërkuara.

Këshilla Praktike për Aplikantët e Azilit

• Mbani Dokumentet: Nëse keni dokumente identifikimi ose dëshmi të persekutimit, ruajini me kujdes. Nëse jo, mos u shqetësoni, rasti juaj do të shqyrtohet gjithsesi.
• Mësoni Pak Shqip: Edhe pse do t’ju ofrohet përkthyes, të mësuarit e frazave bazë në shqip mund t’ju ndihmojë në komunikimin e përditshëm dhe integrimin.
• Qëndroni të Informuar: Ndiqni udhëzimet e autoriteteve dhe informohuni rregullisht për statusin e kërkesës suaj.
• Kërkoni Mbështetje: Kontaktoni me organizatat humanitare dhe jo-qeveritare që ofrojnë mbështetje ligjore, sociale dhe psikologjike për azilkërkuesit. Ata mund të jenë një burim i çmuar informacioni dhe ndihme.
• Kujdesuni për Veten: Procesi i azilit mund të jetë stresues. Kërkoni mbështetje psikologjike nëse ndiheni të mbingarkuar dhe kujdesuni për shëndetin tuaj mendor dhe fizik.

Rruga drejt azilit mund të jetë e gjatë dhe e vështirë, por ju nuk jeni vetëm. Është e rëndësishme të mbani mend se keni të drejta dhe se ekziston ndihmë në dispozicion. Të jesh i informuar dhe i përgatitur është hapi i parë drejt një të ardhmeje më të sigurt. Përpara dorëzimit të kërkesës, dhe sidomos në çdo pikë kritike të procesit, konsulltohuni me një ekspert të imigracionit. Ata mund t’ju ofrojnë këshilla të personalizuara dhe t’ju ndihmojnë të lundroni në çdo hap me më shumë besim.