Si të mbroheni nga dhuna në familje

Shtëpia duhet të jetë vendi ku ndihemi më të sigurt, një strehë paqeje dhe qetësie. Megjithatë, për shumë familjarë dhe viktima të dhunës në Shqipëri, kjo nuk është realiteti. Dhuna në familje është një problem serioz që prek jetën e individëve dhe shëndetin e shoqërisë sonë. Është thelbësore të kuptojmë se si mund të mbrohemi nga dhuna në familje dhe cilat janë mjetet ligjore e mbështetëse që kemi në dispozicion. Ju nuk jeni vetëm, dhe ka mënyra për të gjetur ndihmë dhe për të krijuar një jetë të sigurt.

Çfarë është Dhuna në Familje?

Dhuna në familje nuk është vetëm dhunë fizike. Ajo mund të marrë forma të ndryshme dhe është çdo akt i dëmshëm që ndodh brenda një marrëdhënieje familjare, duke shkaktuar vuajtje fizike, psikologjike, seksuale ose ekonomike. Ajo përfshin:

• Dhuna fizike: Çdo veprim që shkakton dëmtim fizik, si goditjet, shtyrjet, shkelmat.
• Dhuna psikologjike: Kërcënimet, fyerjet, poshtërimet, izolimi, manipulimi emocional që dëmton vetëvlerësimin.
• Dhuna ekonomike: Kontrolli i plotë mbi paratë, ndalimi i punësimit, moslejimi i aksesit në burime financiare.
• Dhuna seksuale: Çdo akt seksual i paqëllimshëm, shfrytëzimi seksual.

Është e rëndësishme të kuptohet se çdo formë dhune është e papranueshme dhe shkel të drejtat tuaja themelore.

Të Drejtat Tuaja dhe Ligji Shqiptar

Ligji shqiptar ofron mbrojtje për viktimat e dhunës në familje. Ligji Nr. 9669, datë 18.12.2006, “Për masa kundër dhunës në marrëdhëniet familjare”, i ndryshuar, është mjeti kryesor ligjor që synon parandalimin dhe ndëshkimin e dhunës, si dhe garantimin e sigurisë për viktimat. Ky ligj thekson se askush nuk ka të drejtë të ushtrojë dhunë ndaj një anëtari tjetër të familjes.

Urdhri i Mbrojtjes – Një Mburojë Ligjore

Një nga instrumentet më të fuqishme që ofron ligji është Urdhri i Mbrojtjes. Ky është një vendim gjykate që ka për qëllim mbrojtjen e viktimës nga dhunuesi. Ai mund të vendosë masa të ndryshme, si:

• Ndalesa e dhunuesit për t’u afruar pranë viktimës, vendbanimit, punës, shkollës së fëmijëve.
• Dëbimi i dhunuesit nga banesa familjare.
• Ndalesa e kontaktit të drejtpërdrejtë ose indirekt (përmes telefonit, mesazheve, email-it).
• Përcaktimi i kujdestarisë së fëmijëve dhe detyrimi për mbështetje financiare.

Për të marrë një Urdhër Mbrojtjeje, mund të drejtoheni direkt në gjykatë, në polici, ose në shërbimet sociale. Nuk është e nevojshme të keni një avokat për ta filluar procedurën, por ndihma e tij mund të jetë shumë e vlefshme.

Hapat Praktikë për t’u Mbrojtur

Nëse ju ose dikush që njihni po përballeni me dhunën në familje, këtu janë disa hapa konkretë që mund të ndiqni:

Në Momentin e Dhunës

• Siguria para së gjithash: Nëse jeni në rrezik të menjëhershëm, largohuni nga situata. Shkoni në një vend të sigurt, si te një mik, i afërm, ose në një strehë të mbrojtjes.
• Telefononi policinë: Numri i emergjencës është 112, ndërsa numri i policisë është 129. Njoftoni menjëherë forcat e rendit.
• Dokumentoni çdo gjë: Nëse është e mundur, bëni fotografi të dëmtimeve, mesazheve kërcënuese, ose çdo prove tjetër. Këto mund të jenë të rëndësishme në një proces ligjor.

Pas Incidentit

• Kërkoni ndihmë mjekësore: Edhe nëse dëmtimet duken të vogla, është e rëndësishme të vizitoni një mjek dhe të merrni një raport mjekësor.
• Flisni me dikë që i besoni: Një mik, familjar, këshillues ose psikolog mund t’ju mbështesë emocionalisht.
• Kontaktoni shërbimet sociale ose OJF-të: Ka organizata që ofrojnë këshillim, strehim dhe mbështetje ligjore falas për viktimat e dhunës.
• Mendoni për veprimet ligjore: Nëse ndiheni gati, filloni procedurat për një Urdhër Mbrojtjeje ose denoncim penal.

Mos Jeni Vetëm – Burimet e Ndihmës

Në Shqipëri, ekzistojnë disa organizata dhe institucione që ofrojnë ndihmë për viktimat e dhunës në familje:

• Linja Kombëtare e Ndihmës për Gratë dhe Vajzat: (P.sh., 116 006, ose numra të tjerë të shërbimeve sociale lokale, në varësi të përditësimit të tyre) – Kërkoni numra specifikë nëse keni nevojë.
• Qendrat Sociale dhe Njësitë e Mbrojtjes së Fëmijëve: Në bashkinë tuaj, mund të gjeni shërbime që ofrojnë këshillim dhe mbështetje.
• Organizata joqeveritare (OJF): Ka shumë OJF që punojnë me viktimat e dhunës dhe ofrojnë shërbime të ndryshme, duke përfshirë ndihmë ligjore falas.
• Avokatët: Një avokat i specializuar mund t’ju ndihmojë të kuptoni të drejtat tuaja dhe të ndërmerrni hapat e duhur ligjorë.

Dhuna në familje është një shkelje e rëndë e të drejtave të njeriut dhe askush nuk e meriton ta përjetojë atë. Kërkimi i ndihmës nuk është shenjë dobësie, por forcë dhe kurajë. Ju keni të drejtë të jetoni në paqe dhe siguri, pa frikë dhe dhunë.

Nëse ju ose dikush që njihni po përjetoni dhunë në familje, mos hezitoni. Kërkoni urdhër mbrojtjeje me ndihmën e një avokati. Një avokat mund t’ju udhëheqë në çdo hap të procesit, duke siguruar që të drejtat tuaja të respektohen dhe siguria juaj të jetë prioriteti kryesor. Mbroni veten dhe familjen tuaj.